Amerika denince yalnızca Birleşik Devletler’i anlıyorsanız, Residente’nin This Is Not America şarkısındaki çığlığı tam da size yönelik. Çünkü Amerika; Alaska’dan Tierra del Fuego’ya, Kanada’dan Patagonya’ya uzanan bütün bir kıta… Bu kıtanın tarihini yalnızca Hollywood’un beyaz perdesinden öğrenenlere inat, Residente yüzümüze gerçekleri vuruyor: kölelik, sömürgecilik, darbeler, faili meçhul cinayetler, kaybolan öğrenciler, yakılan ormanlar ve susturulan şarkılar.
Amerika denince akla yalnızca Birleşik Devletler’in gelmesi, milyonların kanıyla, gözyaşıyla, direnişiyle yazılmış bir tarihin gasp edilmesidemek. Latin Amerika, sömürgeciliğin zincirleriyle, darbelerin tanklarıyla, paramiliterlerin kurşunlarıyla yoğrulmuş ama yine de diz çökmemiş bir kıta. Aç bırakılmış, susturulmuş, sürülmüş; ama her defasında ayağa kalkmış, isyanın dilini hiç kaybetmemiş bir halklar coğrafyası.
Residente’nin çığlığı işte bu yüzden keskin: “Amerika sadece siz değilsiniz.” Çünkü bu topraklar, emperyalizmin küstahlığına, kapitalizmin oburluğuna, devlet terörünün kanlı siciline rağmen hâlâ nefes alıyor.
Bu şarkı yalnızca bir isyan sloganı değil; Latin Amerika’nın bütün acılarını, öfkesini ve belleğini bir deftere değil, kameranın merceğine kazıyan bir manifesto. Residente’nin sözleri zaten tokat gibi inerken, video bu sözleri ete kemiğe büründürüyor. Her kare, bir suç belgesi gibi; her sahne, unutturulmak istenen tarih sayfalarının yeniden açılışı.
Açılış – “This Is Not America”
Video ABD haritasıyla açılıyor, ardından tüm haritayı kaplayan bir yazı: “This Is Not America”. Bu ifade ilk kez 1987’de Şilili sanatçı Alfredo Jaar tarafından New York’ta sergilenen “A Logo for America” işinde görüldü. Mesaj net: Amerika yalnızca ABD değil. Bütün bir kıtayı tek bir ülkeye indirgeyen kibir, kültürel gasptır.
Lolita Lebrón Sahnesi
Bir kadın göğe üç el ateş ediyor: Puerto Rikolu bağımsızlık savaşçısı Lolita Lebrón. 1954’te ABD Kongresi’nde gerçekleştirdiği silahlı saldırı nedeniyle tutuklanmıştı. Bu sahne, sömürgecilik karşısında küçük bir adanın bile silaha sarılacak kadar çaresiz bırakıldığının simgesi.
Sokak Protestoları ve Polis Çatışmaları
Residente kalabalığın ortasında rap yaparken, protestocular polisle çatışıyor. Brezilya, Meksika, Porto Riko, Kolombiya bayrakları dalgalanıyor. Bu görüntü tek bir ülkenin değil, bütün kıtanın aynı acıyı paylaştığını, aynı şiddet aygıtıyla karşı karşıya olduğunu haykırıyor.
Meksika Sınırında Emziren Anne
Tel örgülerin arkasında bebeğini emziren kadın sahnesi, ABD–Meksika sınırında göçmenlerin yaşadığı insani dramı yansıtıyor. Göçmenler açlık, şiddet ve sınır duvarlarının arasında kimliksiz, vatansız bırakılıyor.
Túpac Amaru II’nin İnfazı
1781’de İspanyol sömürgesine karşı ayaklanan ve vahşice idam edilen İnka lideri Túpac Amaru II’nin sahnesi ekrana geliyor. Bugün Tupac Shakur’un adında bile yankılanan bu figür, Latin Amerika’nın sömürgecilikle hesaplaşmasının sembolü.
Kapitalizmin İronisi: Starbucks ve Amazon
Starbucks ve Amazon logoları zenginlik ve “modernlik”i temsil ederken, karşılarına yerli çocukların ve prekolomb öncesi uygarlıkların görüntüleri konuyor. Bu sahne, çokuluslu şirketlerin kıtayı sömürerek kültürleri silmesini yüzümüze vuruyor.
Kolombiya ve Şili’de Ölümler
Şili’de 2021’de sokak sanatçısı Francisco Martínez, elinde oyuncak palyaço bıçaklarıyla gösteri yaparken polis tarafından öldürüldü. Video bu anı yeniden canlandırıyor.
Kolombiya’da ise “false positive” adı verilen sahte terörist infazları hatırlatılıyor: ordu sivilleri öldürüp onları “gerilla” diye raporluyordu.
Bu sahneler, devlet şiddetinin kıta genelinde sistematik olduğunu gösteriyor.
Ayotzinapa’nın 43 Kaybolan Öğrencisi
Meksika’da 2014’te 43 öğrenci kayboldu, akıbetleri hâlâ karanlık. Görüntüler bu trajediyi anımsatıyor.
Brezilya – Bolsonaro Sahnesi
Bir Bolsonaro taklitçisi lüks bir yemek yerken ağzını Brezilya bayrağıyla siliyor. Karşısında açlıktan bakan yerli bir çocuk. Bu sahne, Amazon’u yakan, yerli halkı hiçe sayan, ülkesini aşağılayan bir liderin sembolik yargılanması.
Gambino’ya Selam, Victor Jara’nın Ölümü
Residente “Gambino my brother, this is America” dediğinde kamera Victor Jara’nın işkence edilip öldürüldüğü anı canlandırıyor. Şilili halk ozanı, 1973 ABD destekli darbede şimdi ismini taşıyan stadyumda cunta tarafından öldürülmüştü. Burada Gambino’nun şarkısına selam çakılırken, Latin Amerika’nın gerçek “This Is America”sı gösteriliyor: darbeler, işkenceler, ölümler.
Venezuela 2017 Protestoları
Molotof kokteyli elinde patlayan bir protestocu alevler içinde kalıyor. Bu, Venezuela’da sokaklarda canını veren gençlerin trajedisini hatırlatıyor. Bir kıtanın özgürlük hayali yanarak yok edilmeye çalışılıyor.
Kolombiya 2021 Protestoları
Polis tarafından vurulmuş bir genç, üzerine Kolombiya bayrağı örtülerek yerde yatıyor. Yanında yaralılar, sürüklenen bedenler. Kolombiya bayrağını ters giyen bir palenquera kadını da kameraya bakıyor. Ters bayrak, ülkenin “tehlike altında” olduğunu gösteriyor.
Final – Bedenlerden Yazılan “AMERICA”
Son karede kameranın yukarıdan çektiği görüntüde, yerde yatan bedenlerle “AMERICA” kelimesi yazılıyor. Mesaj açık: Amerika sadece ABD değil, bu acıların, bu mücadelelerin toplamı…
Hey
Burada olduğumuzu söyle
Bana bak, buradayız
Siz gelmeden çok önce biz zaten buradaydık
Ayak izlerimiz çoktan yerlerdeydi
Kedinin mamasını bile çaldınız
Ve hâlâ tabağı yalıyorsunuz
Bu nankörlere çok sinirliyim
Bugün davullara sert vuracağım
Eğer meseleyi anlamıyorsan, sana bunu cumbia,
Bossa nova, tango ya da vallenato ile anlatırım
Calabó ya da bambú tarzında, tam cepheden
Timbuktu gibi sıcak kanla
Biz menünün içindeyiz
2Pac’ın adı 2Pac, çünkü Peru’nun Túpac Amaru’sundan gelir
Amerika sadece U.S.A. değil,
Bu, Tierra del Fuego’dan Kanada’ya kadar
Bunu söylemek için gerçekten çok aptal, çok boş olmalısın
Afrika sadece Fas’tan ibarettir demek gibi
Bu alçaklar unuttu ki
Kullandıkları takvimi Mayalar icat etti
Pre-Kolomb öncesi Valdivia’dan beri bu kıta yürüyor
Ama bütün donanmayla bile
Vitrinden köylü kokusunu çıkaramazlar
Bu, şirketin kâhyasına gidiyor
Maşet sadece kamış kesmek için değildir
Aynı zamanda kafa kesmek içindir
Buradayız, hep buradayız
Gitmedik, gitmiyoruz
Buradayız ki sana hatırlatsın
Eğer maşetimi istersen, o seni ısırır
Buradayız, hep buradayız
Gitmedik, gitmiyoruz
Buradayız ki sana hatırlatsın
Eğer maşetimi istersen, o seni ısırır, ah
O seni ısırır, ah
O seni ısırır, ah
O seni ısırır, ah
Isırır, ah
Isırır, ah
Paramiliterler, gerillalar
Çatışmanın çocukları, çeteler
Kara listeler, sahte “pozitifler”
Öldürülen gazeteciler, kaybolanlar
Narko-hükûmetler, çaldıkları her şey
Protesto edenler ve unutanlar
Baskılar, darbeler
İflas etmiş ülke, sürgündekiler
Değersizleşmiş para, uyuşturucu kaçakçılığı, karteller
İşgaller, belgesiz göçmenler
On bir günde beş başkan
Polis tarafından yakın mesafeden atışlar
Yüz yılı aşkın işkence
Diktatörlükte şarkı söyleyen Nueva Trova
Biz atmosfer basıncını üfleyen kanız
Gambino, kardeşim, işte bu Amerika’dır
Buradayız, hep buradayız
Gitmedik, gitmiyoruz
Buradayız ki sana hatırlatsın
Eğer maşetimi istersen, o seni ısırır
Buradayız, hep buradayız
Gitmedik, gitmiyoruz
Buradayız ki sana hatırlatsın
Eğer maşetimi istersen, o seni ısırır, ah
O seni ısırır, ah
O seni ısırır, ah
O seni ısırır, ah
Isırır, ah
Isırır, ah
Tamo’ aquí
Oye
Que estamo’ aquí
Mérame, tamo’ aquí
Desde hace rato, cuando uste’ llegaron
Ya estaban las huellas de nuestros zapatos
Se robaron hasta la comida’l gato
Y todavía se están lamiendo el plato
Bien encabronao con estos ingratos
Hoy le doy duro a los tambores
Hasta que me acusen de maltrato
Si no entiendes el dato, pues te lo tiro en cumbia
Bossa nova, tango o vallenato
A lo calabó o bambú, bien frontú
Con sangre caliente como Timbuktu
Estamos dentro del menú
2Pac se llama 2Pac, por Túpac Amaru del Perú
América no es solo U.S.A., papá
Esto es desde Tierra del Fuego hasta Canadá
Hay que ser bien bruto, bien hueco
Es como decir que África es solo Marrueco’
Estos canallas se les olvidó que el calendario que usan
Se lo inventaron los Mayas
Con la Valdivia Pre-Colombina desde hace tiempo, ah
Este continente camina
Pero ni con toa la marina pueden sacar de la vitrina la peste campesina
Esto va pa’l capataz de la empresa
El machete no es solo pa cortar caña’
También es pa cortar cabeza’
Aquí estamos, siempre estamos
No nos fuimos, no nos vamos
Aquí estamos pa que te recuerde
Si quieres mi machete, él te muerde
Aquí estamos, siempre estamos
No nos fuimos, no nos vamos
Aquí estamos pa que te recuerde
Si quieres mi machete, él te muerde, ah
Si quieres mi machete, él te muerde, ah
Si quieres mi machete, él te muerde, ah
Si quieres mi machete, él te muerde, ah
Te muerde, ah
Te muerde, ah
Los paramilitares, las guerrillas
Los hijos del conflicto, las pandillas
Las listas negras, los falsos positivos
Los periodistas asesinados, los desaparecidos
Los narco-gobiernos, todo lo que robaron
Los que se manifiestan y los que se olvidaron
Las persecuciones, los golpes de estado
El país en quiebra, los exiliados
El peso devaluado, el tráfico de drogas, los carteles
Las invasiones, los emigrantes sin papeles
Cinco presidentes en once días
Disparo’ a quema ropa por parte de la policía
Más de cien años de tortura
La Nova Trova cantando en plena dictadura
Somos la sangre que sopla la presión atmosférica
Gambino, mi hermano, esto si es América
Aquí estamos, siempre estamos
No nos fuimos, no nos vamos
Aquí estamos pa que te recuerde
Si quieres mi machete, él te muerde
Aquí estamos, siempre estamos
No nos fuimos, no nos vamos
Aquí estamos pa que te recuerde
Si quieres mi machete, él te muerde, ah
Si quieres mi machete, él te muerde, ah
Si quieres mi machete, él te muerde, ah
Si quieres mi machete, él te muerde, ah
Te muerde, ah
Te muerde, ah
