Ken Loach, 87 yaşında yönetmenliğe veda ettiğini açıkladı. Yarım yüzyılı aşkın kariyeri boyunca işçi sınıfını, göçmenleri, işsizleri ve sistemin kıyısında kalanları merkeze alan Loach, artık yolun sonuna geldiğini söyledi. Açıklaması, yalnızca bir kariyerin değil, Britanya sosyal gerçekçi sinemasının en güçlü damarlarından birinin kapanışı anlamına geliyor.
Loach daha önce The Old Oak’un son filmi olabileceğini ima etmiş, ardından bu sözünü geri çekmişti. Ancak bu kez daha net konuştu. Sağlık durumunu göz önüne aldığında bir başka filmin set temposunun kendisi için fazla olacağını ifade etti. Film setlerinin uzun saatler, yoğun konsantrasyon ve fiziksel dayanıklılık gerektirdiğini hatırlattı. Mecbur kalmadıkça kimsenin durmadığını, fakat kendisinin artık o noktaya geldiğini dile getirdi.
Şubat 2023’te kısa süreli hafıza kaybı ve görme bozukluğu yaşadığı biliniyor. Bu sağlık sorunlarının kararında etkili olduğu belirtiliyor. Loach, durumu kendine özgü mizahıyla anlattı. İngiltere’nin ünlü at yarışı Grand National’a gönderme yaparak, kendisini yaşlı bir ata benzetti; ilk çitte düşeceğini düşündüğünü söyledi. Bu benzetme, hem yorgunluğu hem de hâlâ yarışın ruhunu taşıdığını gösteriyor.
Ken Loach için emeklilik, sinemayla bağın tamamen kopması anlamına gelmiyor. Nostaljiye sığınmak istemediğini, geleceğe odaklanmayı tercih ettiğini belirtti. Film yapmayı bırakmasının, filmlerle, öğrencilerle ve sinema yazarlarıyla ilişkisini keseceği anlamına gelmediğini vurguladı. Yoğun seyahat ve set temposu gerektirmeyen alanlarda üretmeye devam edebileceğini söyledi. Bu sözler, aktif yönetmenlikten çekilse de düşünsel ve politik olarak geri planda kalmayacağının işareti.
Loach kariyeri boyunca iki kez Cannes’da Altın Palmiye kazandı. The Wind That Shakes the Barley ve I, Daniel Blake ile festival tarihine geçti. Filmlerinde melodramdan kaçındı; kamerasını çoğu zaman sade tuttu; profesyonel oyuncularla amatörleri bir araya getirdi. Sosyal devletin çözülüşünü, işsizlik bürokrasisini, konut krizini ve göçmen karşıtlığını doğrudan bir dille anlattı.
Emekli olduğunu açıklamasına rağmen aklında Filistin üzerine bir proje olduğu da ortaya çıktı. Yakın zamanda Gazze’de ateşkes çağrısı yapan Ken Loach, Filistin konusunun üzerinde çalışmak istediği bir başlık olduğunu ancak nasıl ele alacağını tam olarak bilemediğini söyledi. Bunun belgesel olması gerektiğini düşündüğünü, fakat büyük ve zorlu bir proje olacağını kabul etti. Son on yılda bunu gerçekleştirebilecek fiziksel güce sahip olmadığını da ekledi.
Ken Loach’un vedası, yalnızca bir yönetmenin setten ayrılması değil. Aynı zamanda politik sinemanın en tutarlı seslerinden birinin aktif üretim döneminin kapanışı. Ardında onlarca film, sayısız tartışma ve güçlü bir miras bırakarak sahneden çekiliyor.
