Monty Python’ın kurucularından Terry Jones, 21 Ocak 2020 akşamı 77 yaşında hayatını kaybetti. Oyuncu, senarist, yönetmen, yazar ve belgesel yapımcısı Jones, uzun süredir frontotemporal demansla mücadele ediyordu. Ailesi tarafından yapılan açıklamada, son anlarında eşi Anna Söderström’ün yanında olduğu belirtildi.
Terry Jones’un ardından yalnızca çok sevilen bir komedi oyuncusu değil, modern mizahın anlatım biçimini değiştiren yaratıcı isimlerden biri kaldı. Jones; Graham Chapman, John Cleese, Eric Idle, Terry Gilliam ve Oxford yıllarından beri birlikte çalıştığı Michael Palin ile 1969’da Monty Python’ı kurmuştu.
Monty Python Mizahının Mimarlarından Biriydi
Monty Python’s Flying Circus, klasik skeç programlarının kurallarını ortadan kaldırırken absürt mizahı televizyonun merkezine taşıdı. Skeçlerin düzgün bir sona ulaşması gerekmiyor, karakterler başka hikâyelerin içine girebiliyor, program kendi yapısıyla alay edebiliyordu.
Bu özgür ve bilinçli karmaşanın arkasındaki en önemli isimlerden biri Terry Jones’tu. Jones, Monty Python tarihine geçen çok sayıda karakterin, şarkının, diyaloğun ve sahnenin yazımında görev aldı. Özellikle abartılı sesleri, telaşlı tavırları ve unutulmaz kadın karakterleriyle grubun ekran önündeki en tanınan yüzlerinden biri oldu.
Ancak Jones’un Monty Python içindeki etkisi oyunculukla sınırlı kalmadı. Grubun sinemaya geçişinde belirleyici bir rol üstlendi. Monty Python and the Holy Grail filmini Terry Gilliam ile birlikte yönetti. Ardından grubun en önemli filmleri arasında gösterilen Life of Brian ve The Meaning of Life yapımlarının yönetmenliğini üstlendi.
Sinema Tarihine Geçen Filmleri Yönetti
Jones’un yönetmenliği, Monty Python’ın televizyon skeçlerinden uzun metrajlı sinemaya geçmesini sağladı. Özellikle Life of Brian, dinî ve siyasi otoriteyi hedef alan mizahıyla gösterime girdiği dönemden itibaren büyük tartışmalar yarattı.
Jones, en ağır tarihsel ve toplumsal meseleleri bile gündelik hayatın aptallıkları üzerinden anlatabiliyordu. Onun yönettiği filmlerde tarih, kahramanlık hikâyelerinden çok yanlış anlamalar, bürokrasi, kalabalık psikolojisi ve insanın kendini fazlasıyla ciddiye alması üzerinden şekilleniyordu.
Monty Python dışındaki önemli çalışmalarından biri de Jim Henson’ın yönettiği Labyrinth oldu. David Bowie ve Jennifer Connelly’nin başrollerini paylaştığı kült fantastik filmin senaryosunu Terry Jones yazdı.
Tarihi Mizahla Anlatmayı Sürdürdü
Monty Python’ın çalışmalarının seyrekleşmesinden sonra Jones, Oxford’da aldığı tarih eğitiminin de etkisiyle belgesellere yöneldi. Orta Çağ, Haçlı Seferleri, Roma İmparatorluğu ve Avrupa tarihine odaklanan programlar hazırladı.
Jones’un tarih belgeselleri, geçmişi yalnızca kralların, savaşların ve büyük komutanların hikâyesi olarak ele almıyordu. Sıradan insanların yaşamına, ekonomik ilişkilere ve tarih boyunca doğru kabul edilen anlatıların nasıl üretildiğine bakıyordu.
Terry Jones, komedinin yalnızca insanları güldürmek için değil, otoritenin ciddiyetini bozmak ve yerleşmiş kabulleri sorgulamak için de kullanılabileceğini gösterdi. Monty Python’ın absürt dünyasında başlayan bu yaklaşım, filmlerinden tarih belgesellerine kadar bütün çalışmalarında yaşamaya devam etti.
