Aretha Franklin, milyonlarca insan için özgürlüğün, siyah kadınların gücünün ve sivil haklar mücadelesinin sesiydi. FBI belgelerinde ise onun katıldığı konserler, görüştüğü insanlar ve desteklediği kampanyalar; komünizm, radikallik, siyah militanlığı ve ırksal şiddet gibi ifadelerle yan yana getiriliyordu.
Bilgi edinme başvurularının ardından kamuoyuna açılan yaklaşık 270 sayfalık Aretha Franklin FBI dosyası, federal kurumun sanatçının sivil haklar hareketiyle ilişkisini yıllar boyunca yakından takip ettiğini ortaya çıkardı. Dosyadaki ilk kayıtlar 1967’ye kadar uzanıyordu.
Aretha Franklin Neden FBI Tarafından İzleniyordu?
Aretha Franklin’ın babası C. L. Franklin, yalnızca tanınmış bir Baptist vaiz değildi. Detroit’teki sivil haklar hareketinin önemli isimlerinden biriydi ve Martin Luther King Jr. ile yakın ilişki içindeydi. Aretha Franklin da küçük yaşlardan itibaren bu çevrenin içinde büyüdü; King’in liderliğindeki Southern Christian Leadership Conference etkinliklerinde sahne aldı ve sivil haklar kampanyalarına maddi destek verdi.
FBI, Franklin’ın 1967 ve 1968’de katıldığı bazı konserleri “komünist sızma” şüphesiyle kayda geçirdi. Martin Luther King Jr.’ın öldürülmesinin ardından planlanan bir anma konserinin “ırksal karışıklığı ateşleyebileceği” bile öne sürüldü.
Dosyada “komünizm yanlısı”, “radikal”, “Amerika’dan nefret ediyor”, “militan siyah güç” ve “ırksal şiddet” gibi ifadeler bulunuyordu. Ancak bu kelimelerin bir bölümü doğrudan Franklin hakkında verilmiş kesin hükümlerden çok, katılabileceği etkinlikler ve ilişkilendirildiği kuruluşlar hakkında hazırlanan raporlarda yer alıyordu.
Angela Davis Ve Kara Panterler Şüphesi
Aretha Franklin’ın Angela Davis’e açık destek vermesi, FBI’ın ilgisini daha da artırdı. Franklin, Davis’in kefaletini ödemeye hazır olduğunu açıklamış, 1972’de savunma fonu için düzenlenen bir etkinlikte sahne almıştı.
FBI ayrıca Franklin’ın Kara Panter Partisi ve Black Liberation Army ile bağlantılı olup olmadığını araştırdı. Bazı raporlar, gerçekleşmeyen ya da sanatçının hiç katılmadığı etkinlikleri bile dosyaya taşıdı. Büro, Black Liberation Army ile doğrudan bir bağlantı kuramadığını daha sonra kabul etti.
Kecalf Franklin: Saklayacak Hiçbir Şeyi Yoktu
Aretha Franklin’ın oğlu Kecalf Cunningham, annesinin takip edildiğini bilip bilmediğinden emin olmadığını söyledi:
“Annemin FBI tarafından hedef alındığının ve takip edildiğinin farkında olup olmadığını gerçekten bilmiyorum. Ama saklayacak kesinlikle hiçbir şeyi olmadığını biliyorum.”
Dosya 2007’ye kadar uzansa da son bölümlerin önemli kısmı siyasi gözetimle değil, Franklin’ın avukatlarının şikâyeti üzerine açılan bir internet korsanlığı ve telif hakkı soruşturmasıyla ilgiliydi.
FBI arşivlerinde Marvin Gaye, Jimi Hendrix, Whitney Houston ve The Notorious B.I.G. gibi başka siyah müzisyenler hakkında da dosyalar bulunuyor. Ancak bu dosyaların hepsi siyasi militanlık şüphesiyle hazırlanmadı: Bazıları ölüm tehditlerini, sanatçı cinayetlerini ya da farklı adli soruşturmaları kapsıyordu.
Aretha Franklin dosyasının en karanlık tarafı, bir suçun ortaya çıkarılmasından çok, siyah bir sanatçının eşitlik mücadelesine verdiği desteğin devlet tarafından sürekli bir tehdit ihtimali olarak okunmasıydı.
